Kelebek Vanalar
Kelebek Vana Nedir?
Kelebek vana; boru eksenine dik yerleştirilen dairesel bir diskin döndürülmesiyle akışı açıp kapatan veya kısıtlayan çeyrek tur (90°) hareketli bir vana tipidir. Disk tam açık konumda boru eksenine paralel hale gelir ve akış direnci minimuma iner; tam kapalı konumda boruyu tamamen keser. Çeyrek tur hareketi sayesinde açma-kapama işlemi yalnızca birkaç saniye sürer.
Küresel (bilye) vanalara kıyasla büyük çaplarda çok daha kompakt ve hafif yapısıyla öne çıkan kelebek vanalar; DN50'den DN1200'e kadar uzanan geniş çap aralığında üretilir. Bu özellikleri sayesinde büyük endüstriyel boru hatları, merkezi ısıtma tesisatları, yangın söndürme sistemleri ve su arıtma tesislerinde standart izolasyon ve kontrol elemanı konumundadır.
Kelebek Vana Çeşitleri
Montaj Tipine Göre
İki flanş arasına sıkıştırılarak monte edilir; kendi flanşı yoktur. En kompakt ve ekonomik tiptir. Kurulumda flanş cıvataları gövdeden geçer. Tek yönlü akış için tasarlanmıştır.
- Piyasadaki en yaygın tip
- Düşük ağırlık, kompakt boy
- PN10 / PN16 uyumlu
- DN50 – DN600 arası yaygın
Gövdede dişli geçiş delikleri bulunur; her iki tarafa bağımsız cıvatalanır. Sistemin bir tarafı açık bırakılarak servis yapılabilir. Tek başına hat sonlandırma uygulamalarına da uygundur.
- Hat sonu ve hat ortası montaj
- Wafer'a göre daha ağır ve pahalı
- Servis kolaylığı üstün
- PN10 / PN16 uyumlu
Kendi entegre flanşlarıyla teslim edilir; boru hattına doğrudan flanş bağlantısıyla monte edilir. Özellikle büyük çaplı endüstriyel uygulamalarda ve yüksek basınç sınıflarında tercih edilir.
- Büyük çaplı endüstriyel hat
- PN10 – PN40 basınç sınıfları
- DN200 ve üzeri yaygın
- En yüksek mekanik dayanım
Gövde Malzemesine Göre
En ekonomik seçim. Su, ısıtma ve genel endüstriyel akışkanlar. Korozyon riski olan ortamlarda epoksi kaplama uygulanmalıdır.
Dökme demire göre çok daha yüksek darbe ve çekme dayanımı. Büyük çaplı su iletim hatları, yangın söndürme ve atık su sistemlerinde tercih edilir.
İçme suyu, gıda, ilaç ve kimyasal proses hatları. AISI 316 klorür ve asidik ortama karşı üstün direnç sunar.
Kimyasal, asit ve bazlara karşı tam bağışık. Hafif, korozyonsuz. Kimyasal proses ve havuz sistemlerinde yaygın. Mekanik dayanım metalden düşüktür.
Aktüasyon Tipine Göre
Kol veya dişli kutu ile elle açılır-kapanır. Küçük ve orta çaplarda (DN50–DN200) direkt kol yeterlidir. Büyük çaplarda dişli redüktör gerekir.
DN200 ve üzeri büyük çaplarda el kolu ile gerekli tork üretilemez. Dişli kutu (worm gear) mekanizması tork'u artırarak elle açma kolaylaştırır.
Basınçlı hava ile otomatik açma-kapama. Çift etkili (double-acting) veya yay geri dönüşlü (spring-return) modeller. BAS entegrasyonu ve uzaktan kontrol için idealdir.
Elektrik motoruyla açma-kapama ve kısma (modulating). 24V, 110V veya 230V beslemeli. HVAC, su arıtma ve bina otomasyon sistemlerinde yaygın kullanım.
Kelebek Vana Ölçüleri
Kelebek vana ölçüleri DN (Nominal Çap) sistemiyle ifade edilir. Wafer tip kelebek vanalar DN50'den başlar — daha küçük çaplarda küresel vana tercih edilir. Türkiye'deki tesisat projelerinde en çok kullanılan boylar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.
| DN (mm) | İnç Karşılığı | Tipik Kullanım | Aktüasyon |
|---|---|---|---|
| DN 50 | 2" | Küçük ticari tesisat, chiller çıkışı | El kolu |
| DN 65 | 2½" | Pompa izolasyonu, fan-coil ana hattı | El kolu |
| DN 80 | 3" | Merkezi ısıtma ana kolektörü | El kolu |
| DN 100 | 4" | Yangın söndürme, su deposu çıkışı | El kolu / dişli kutu |
| DN 150 | 6" | Ana dağıtım hattı, endüstriyel tesisat | Dişli kutu |
| DN 200 | 8" | Su iletim hattı, soğutma kulesi | Dişli kutu |
| DN 250 – 300 | 10"–12" | Büyük su arıtma, endüstriyel proses | Dişli kutu / elektrik aktüatör |
| DN 400+ | 16"+ | Baraj, içme suyu ana hattı, santral | Elektrik / pnömatik aktüatör |
Kelebek Vana Fiyatları
Kelebek vana fiyatları; nominal çap (DN), montaj tipi (wafer / lug / flanşlı), gövde malzemesi ve aktüasyon tipine göre önemli ölçüde farklılaşır. DN50 wafer kelebek vana el kollu modeller en ekonomik segmentte yer alırken DN300 flanşlı elektrik aktüatörlü modeller çok daha yüksek fiyat aralığındadır. Paslanmaz çelik gövdeli modeller dökme demire kıyasla genellikle 2–3 kat daha yüksek maliyetlidir.
DN50–DN100 wafer tip, dökme demir gövde, EPDM conta, el kollu. Isıtma soğutma ve genel tesisat projeleri için uygun fiyatlı standart seçenek.
DN100–DN200 lug tip veya flanşlı, sünek demir gövde, NBR/EPDM conta, dişli kutu. Yangın söndürme, su iletim ve büyük HVAC projeleri.
DN150+ paslanmaz çelik veya sünek demir, elektrik / pnömatik aktüatör. İçme suyu, gıda, kimyasal ve su arıtma tesisleri.
💡 Fiyat karşılaştırmasında dikkat: Kelebek vana fiyatlarını karşılaştırırken mutlaka aynı montaj tipini (wafer / lug), aynı gövde malzemesini ve aynı conta tipini karşılaştırın. Düşük fiyatlı modellerde conta malzemesi (NBR yerine ucuz lastik) veya gövde kalınlığı standart altında olabilir. Güncel fiyatlar için ürün sayfalarımızı inceleyebilir ya da WhatsApp hattımızdan anlık bilgi alabilirsiniz.
Conta Malzemesi Seçimi
| Conta Malzemesi | Sıcaklık Aralığı | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| EPDM | -20°C / +120°C | Su, ısıtma, içme suyu — en yaygın seçim |
| NBR (Nitril) | -30°C / +100°C | Yağ, yakıt, hidrolik — su ve buhar için uygun değil |
| PTFE (Teflon) | -20°C / +180°C | Kimyasal, asit, baz — gıda ve ilaç sanayii |
| Viton (FKM) | -20°C / +200°C | Yüksek sıcaklık, agresif kimyasal, buhar |
Sıkça Sorulan Sorular
DN ölçüsü, çalışma basıncı, akışkan tipi ve montaj şeklini paylaşın — teknik ekibimiz wafer / lug / flanşlı ve conta seçimini ücretsiz önersin.
WhatsApp ile Teknik Destek Al